Onderwijs, gemeente en jeugdzorg

Overleg met gemeenten, jeugdzorg en andere partners. U leest hier alles over:

  • de samenwerking tussen onderwijs, gemeenten en zorg;
  • het Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO);
  • de geschillenregeling OOGO;
  • wat het Steunpunt Passend Onderwijs VO voor u kan betekenen.

Veelgestelde vragen

Waar kunnen schoolbesturen, samenwerkingsverbanden en gemeenten terecht bij onderlinge geschillen?

Samenwerkingsverbanden moeten in hun statuten een voorziening opnemen voor de beslechting van geschillen binnen het samenwerkingsverband. Het gaat om geschillen tussen de besturen die deelnemen aan het samenwerkingsverband of tussen een of meer schoolbesturen en het bestuur van het samenwerkingsverband. De overheid stimuleert daarbij aansluiting bij de Landelijke Arbitragecommissie Samenwerkingsverbanden passend onderwijs.

Voor het op overeenstemming gericht overleg (OOGO) tussen samenwerkingsverbanden en gemeente(n) over het ondersteuningsplan is een modelprocedure OOGO opgesteld en een modelovereenkomst om die procedure van toepassing te verklaring. In deze modelprocedure OOGO wordt ook beschreven hoe te handelen bij een geschil tussen deelnemende partijen. Bij een geschil kunnen gemeenten en samenwerkingsverbanden terecht bij de geschillencommissie oogo-ondersteuningsplan of de geschillencommissie oogo-jeugdplan.

Meer informatie op Onderwijsgeschillen, een onafhankelijke organisatie die de behandeling van geschillen, bezwaren, beroepen en klachten in het onderwijs organiseert.)

Wat houdt het Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO) in?

Afstemming beleid samenwerkingsverbanden en gemeenten

Jongeren met een extra ondersteuningsbehoefte in het onderwijs hebben soms ook zorg, jeugdhulp of begeleiding naar een plaats op de arbeidsmarkt nodig. Gemeenten spelen daarbij een belangrijke rol. Vanaf januari 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor jeugdhulp, bevordering van participatie en maatschappelijke ondersteuning (wmo). Om te zorgen voor zo goed mogelijke samenwerking tussen professionals die met jongeren werken, stemmen samenwerkingsverbanden en gemeenten hun beleidsplannen af. Daarnaast zijn gemeenten verantwoordelijk voor het toezicht op de naleving van de leerplicht, het leerlingenvervoer, de onderwijshuisvesting en het achterstandenbeleid. Onderwerpen die relevant zijn voor scholen.

Samenwerkingsverband en gemeenten voeren daarom Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO) over het ondersteuningsplan van het samenwerkingsverband en over de voor het onderwijs relevante onderdelen van het beleidsplan jeugd van de gemeente(n).

OOGO ondersteuningsplan

De Wet passend onderwijs verplicht samenwerkingsverbanden om ten minste eenmaal in de 4 jaar een ondersteuningsplan op te stellen. Over het concept-ondersteuningsplan voeren de samenwerkingsverbanden op overeenstemming gericht overleg (OOGO) met de gemeente(n) in het gebied van het samenwerkingsverband. Doel hiervan is de ondersteuning aan jongeren zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen.
De volgende thema’s kunnen in het overleg ter sprake komen:

  • Samenhang in de ondersteunings- en hulpstructuur voor jeugd en gezinnen, door scholen en gemeenten;
  • De overgang van het primair naar het voortgezet onderwijs en van vmbo naar mbo;
  • Thuiszittende leerplichtige leerlingen (thuiszitters);
  • Leerlingenvervoer;
  • Onderwijshuisvesting;
  • Aansluiting onderwijs op de arbeidsmarkt.

OOGO jeugd

Ook voor gemeenten is goede afstemming en samenwerking met het onderwijs van belang nu ze vanaf 1 januari 2015 verantwoordelijk zijn voor alle ondersteuning, hulp en zorg aan kinderen, jongeren en opvoeders. De school zorgt voor onderwijsondersteuning, de gemeente voor extra zorg voor kind en gezin waar dat nodig is. Door de inzet van onderwijsondersteuning en zorg af te stemmen, kunnen onderwijs en gemeenten wel een integraal aanbod bieden dat uitgaat van 1 kind, 1 gezin, 1 plan.
Volgens de nieuwe Jeugdwet moeten samenwerkingsverbanden en gemeenten op overeenstemming gericht overleg (OOGO) voeren over het conceptjeugdplan, voor zover dit het onderwijs raakt. Pas daarna kan het beleidsplan definitief door de gemeenteraad worden vastgesteld. De vorm en invulling van het OOGO jeugd zijn niet voorgeschreven in de Jeugdwet. Samenwerkingsverbanden en gemeenten kunnen hier zelf invulling aan geven.

Meer informatie

Praktijkvoorbeelden

Denken in oplossingen

Fieke (6) heeft een spierziekte waardoor zij extra zorg nodig heeft. Ondanks haar motorische beperking gaat ze gewoon naar de reguliere basisschool in haar dorp. De samenwerking tussen de gemeente, school en jeugdhulp maakt het mogelijk dat zij zich optimaal kan ontwikkelen.

Bekijk

Samenwerking Almere loont

De Gemeente Almere, Passend Onderwijs Almere en jeugdhulp hebben een nieuwe samenwerking opgestart. Voor kinderen die wat extra ondersteuning nodig hebben, zijn er in de school jeugdhulpverleners aanwezig. Zij bieden op school of, als dat nodig is, thuis jeugdhulp aan kinderen. Het gaat vooral om kinderen met problematische thuissituaties, psychische problemen of gedragsproblematiek. Vaak is meer ondersteuning nodig dan het onderwijs tot nu toe kon bieden. Met de nieuwe werkwijze zijn in korte tijd aansprekende resultaten geboekt. Het aantal thuiszitters nam af. Het aantal doorverwijzingen naar zwaardere jeugdzorg daalde met liefst 20 procent.

Bekijk

Actie: aan tafel!

Als je op school zit, kun je niet thuis zitten. Toch zijn er leerlingen in Nederland die dat doen. Roermond, toch een middelgrote gemeente, draagt aan dat aantal maar minimaal bij: een stuk of vier, vijf jongeren zitten thuis. En over een jaar misschien nog maar één, of helemaal niemand meer. Dat komt doordat ze in Roermond iets op thuiszitten gevonden hebben: de Actietafel.

Download

Een programma op maat volgen in Villa Revius

Thuiszitten bestrijden en voorkomen. Dat is het doel van de pilot ‘Villa Revius’, die het Revius Lyceum in Doorn samen met de gemeente uitvoert. Een unieke samenwerking, waarvan de betrokkenen veel verwachten, zo blijkt uit het gesprek met rector Ilse van Eekelen en conrector Marion Hagdorn.

Download

Geef het nooit op

Sommige thuiszittende leerlingen van het Pleysier College – een cluster-4-school met vijf locaties in de regio Den Haag – kunnen deelnemen aan het ‘schoolfobieprogramma’ of krijgen thuis onderwijs en begeleiding. Altijd met het doel de leerling weer op school te krijgen. Bob Massier, coördinator leerlingzaken van het Pleysier College, vertelt over de aanpak.

Download

Thinking in new boxes

Een bevlogen groep mensen uit Nijkerk en omgeving denkt na en werkt aan oplossingen voor de thuiszittersproblematiek. Suggesties doen voor een aanpak om deze kinderen vroegtijdig de ondersteuning te bieden die ze nodig hebben, zodat van uitval geen sprake is. Dat is de inzet. Allemaal hebben ze een persoonlijke drive om te bewerkstelligen dat er geen kind meer thuis komt te zitten. We praten met twee leden van deze bijzondere ‘Denktank Passend Onderwijs’: Mariëlle Broekman en Kees van Baak.

Download

Boek ‘Verrassend passend’

In dit boek vertellen medewerkers van swv-en en scholen uit alle windstreken openhartig over de manier waarop zij bezig zijn met passend onderwijs, wat dat oplevert, waar ze trots op zijn, maar ook tegen welke hobbels ze aanlopen en hoe ze daarvoor oplossingen zoeken. Zij geven u als lezer een kijkje in de keuken, vertellen wat wel en wat niet werkt en geven praktische tips.

Download

Trajecten op maat voor thuiszitters

In de regio Groningen hebben de gemeente Oldambt, samenwerkingsverband PO 20.01 en samenwerkingsverband V(S)O Groningen Ommelanden de handen ineen geslagen om het aantal thuiszitters terug te dringen. Twee aanpakken in Winschoten leveren een belangrijke bijdrage aan die doelstelling. Willeke Doornbos, directeur van samenwerkingsverband VO Ommelanden vertelt erover, samen met twee betrokkenen: Arjan Bosscher, schoolcoördinator van VSO de Meentschool en Jos Buter, namens de tussenvoorziening van het Dollard College ‘Wieder’ en het Centrum voor Scholing en Training (C.S.T.) van Reik, een instelling voor mensen met een licht verstandelijke beperking.

Download

Samen elke thuiszitter op maat naar school leiden

Hoe gaat samenwerkingsverband Koers VO (regio Rotterdam) – 110 scholen en 54.000 leerlingen – om met thuiszitters? Peggy Olthof, coördinator van het Koersloket, onderdeel van dit samenwerkingsverband, vertelt over de interventies, afspraken en werkwijzen die ertoe moeten leiden dat het aantal thuiszitters in de regio vermindert en dat ze sneller weer op school zitten.

Download

Laat ons de smeerolie zijn

Het is bekend: samenwerking tussen professionals is essentieel als het gaat om de ondersteuning van kinderen en jongeren. Dat de gemeente daarin een belangrijke rol kan spelen blijkt in Voorst, een gemeente met 24.000 inwoners, zestien reguliere po-scholen, twee reguliere vo-scholen en twee scholen voor speciaal onderwijs. Wethouder van onderwijs Harjo Pinkster en beleidsadviseur onderwijs Talytha Schothuis vertellen wat de gemeente doet om die samenwerking te bevorderen zodat ieder kind optimaal onderwijs en adequate ondersteuning krijgt.

Download

Elke leerling weet zich gekend

Dat er van de bijna 900 leerlingen van Sprengeloo in Apeldoorn geen enkele leerling thuis zit, heeft alles te maken met het verzuimbeleid van de school. Drie essentiële onderdelen van dat beleid: een strak verzuimprotocol, een intensieve samenwerking met de afdeling leerplicht en een speciale aanpak voor leerlingen met extra ondersteuningsbehoeften. Maar het begint met preventie, zo vertelt directeur Gerjan van Dijken: “Leerlingen die gemotiveerd zijn en die worden gekend, verzuimen minder.”

Download

Uitval voorkomen

Wat doet het samenwerkingsverband Nijmegen e.o. om schooluitval te voorkomen en terug te dringen? Over die vraag praten we met Kenneth Tsang, hoofd Dienst Ondersteuning & Advies van dit samenwerkingsverband. Samenwerking is de rode draad. “Wij werken hierin nauw samen met de gemeenten, omdat we het terugdringen van voortijdig schoolverlaten beschouwen als een gezamenlijke verantwoordelijkheid.”

Download

Zorg dichter bij de leerling brengen

Elke vrijdagmiddag van één tot vier uur houdt Jolanda Tramper, lid van het wijkteam Vathorst Hooglanderveen, spreekuur op het Vathorst College in Amersfoort. Doel is de zorg dichter bij de leerling te brengen en de kwaliteit van de leerlingenzorg te verbeteren. De aanpak is ingevoerd in het kader van de ontwikkelagenda van de regio Eemland, waarin vo-scholen de kans krijgen zelf te bedenken hoe ze de zorg willen organiseren. In het voorjaar van 2016 wordt de pilot geëvalueerd. Jolanda Tramper en zorgcoördinator Monique Schouten vertellen over de ervaringen tot nu toe.

Download

Handreiking voor ondersteuning verdieping afspraken met gemeenten in kader van OOGO

Op verzoek van samenwerkingsverband Goeree Overflakkee onder begeleiding van Henk van Putten is er een expert ingezet om te ondersteunen bij de verdere verdieping van de afspraken met de gemeenten in het kader van het OOGO. De inspanningen hebben bijgevoegde handreiking opgeleverd.

Download brochure

Borging afspraken OOGO in (overleg)structuur scholen/gemeenten

Het steunpunt passend onderwijs VO biedt maatwerkondersteuning voor samenwerkingsverbanden en scholen voor voortgezet onderwijs.

Een voorbeeld hiervan was de inzet van één van onze experts bij een samenwerkingsverband om de afspraken Passend Onderwijs gemaakt in het OOGO te monitoren. De expert heeft hiervoor een korte handreiking geschreven, die u hiernaast kan downloaden. Het samenwerkingsverband was hier tevreden over, gelet op onderstaand compliment.

“Graag bedank ik de expert, die via het steunpunt passend onderwijs VO beschikbaar werd gesteld voor ondersteuning. De ondersteuning was heel praktisch en effectief. Heerlijk zo iemand die even met je mee denkt en ‘er iets van maakt’ of een reactie geeft, waar je mee verder kunt.”

Dr. Lia C.M. van Grinsven, directeur swv voortgezet onderwijs de Meierij

Download brochure

Centraal Meldpunt: het monitoren van leerlingstromen

Uit overleggen In de regio Midden Limburg bleek dat er geen duidelijkheid was over het aantal thuiszitters. Om zicht te krijgen op de thuiszitters en andere leerlingstromen is daarom een centraal meldpunt ingericht.

Centraal Meldpunt SWV Limburg Midden Prezi Limburg Midden

Presentaties Passend Onderwijs en Zorg voor Jeugd

Presentaties van praktijkvoorbeelden gepresenteerd op de regionale studiedagen verbinding passend onderwijs en zorg voor jeugd.

Rotterdam Drenthe Enschede Brabant Noord-Oost Breda Duin en Bollenstreek Amsterdam Utrecht Maastricht

Passend onderwijs in Denemarken

Denemarken is in 2007 gestart met de transitie van de zorg voor jeugd. Doordat de gemeente zowel verantwoordelijk is voor onderwijs als voor jeugdzorg, verloopt de aansluiting tussen onderwijs en jeugdhulpverlening soepel.

Beschrijving praktijkvoorbeeld Prezi praktijkvoorbeeld

Documenten & instrumenten

Infographic ondersteuningsroute ouders

Deze infographic is een handige samenvatting van de route die ouders kunnen volgen als zij merken dat het op school niet goed gaat met hun kind. Waar en wanneer kunnen zij terecht?

Download

Informatierondes thuiszitten: halen en brengen

Het Landelijk Thuiszittersoverleg voerde twee informatierondes uit, in het primair en in het voortgezet onderwijs. Het doel was tweeledig: het veld informeren over de ontwikkelde instrumenten om thuiszitten tegen te gaan, én goede praktijkvoorbeelden ophalen in de regio’s. Harry Hageman, sparring partner van Gedragswerk, die een groot deel van de informatierondes voor zijn rekening nam, vertelt over de opbrengsten.

Download

Mogelijkheden voor maatwerk VO

Uitgangspunt is en blijft dat kinderen onderwijs volgen op een school. Soms zijn er echter situaties waarin dat vanwege lichamelijke of psychische problematiek tijdelijk of gedeeltelijk niet mogelijk is. Bijvoorbeeld voor kinderen die op school zo veel prikkels te verwerken krijgen dat zij aan leren niet toekomen of kinderen die door een beperking niet uren achtereen op een stoel kunnen zitten. Zonder maatwerk bestaat het risico dat deze kinderen volledig uitvallen uit het onderwijs, terwijl zij wel in staat zijn zich te ontwikkelen en te leren. In deze handreiking leest u welke mogelijkheden voor maatwerk er zijn in het VO.

Download

Handreiking toestemmingsvereiste voor hulp bij kindermishandeling

Deze handreiking biedt informatie over het toestemmingsvereiste van ouders bij hulp aan minderjarigen. De informatie richt zich specifiek op hulp aan minderjarigen in verband met kindermishandeling en is bedoeld voor professionals die werkzaam zijn in de (geestelijke) gezondheidszorg en jeugdhulpverlening.

Download handreiking

Hulpmiddel actietafel thuiszitters

Samenwerkingsverbanden en gemeenten in vele regio’s hebben de invoering van doorzettingsmacht op hun werkagenda staan. Een belangrijk onderdeel hierin is het verbinden van relevante regionale partijen om gezamenlijk uitvoering te geven aan deze aanpak. De actietafel kan hierbij een heel handig hulpmiddel zijn. Aan de actietafel bespreken de – gemandateerde- deelnemers die kinderen die zich in situaties bevinden waarin alleen beweging kan komen door de intensieve en gelijkwaardige samenwerking van alle betrokken partijen. De actietafel brengt de juiste mensen in positie en beweegt hen datgene te doen wat nodig is. Zie ook de handreiking “Hulpmiddel actietafel thuiszitters” van Gedragswerk.

Download

Handreiking onderwijs en zorg, inclusief gesprekshandleiding

De stelsels voor zorg en onderwijsondersteuning zijn veranderd. Deze handreiking biedt scholen en ouders handvatten om passende onderwijsondersteuning en zorg voor elke leerling te bereiken, afgestemd op zijn mogelijkheden en behoeften en helpt bij het gesprek tussen school, ouders en eventuele zorgpartners.

Handreiking onderwijs en zorg

Waarom moeilijk doen als het samen kan?

De decentralisaties brengen grote veranderingen met zich mee. Onderwijs, gemeenten en jeugdhulp zijn volop in ontwikkeling. De achterliggende visie van de decentralisaties is dat op lokaal niveau, in de wijk en op school preventief en effectief samengewerkt wordt rond het kind/de jongere en het gezin. Onder de noemer: ‘Waarom moeilijk doen als het samen kan!’ ondersteunen de VNG, PO-Raad en VO-raad u bij het in samenhang uitwerken van passend onderwijs en jeugdhulp in uw regio.

Download brochure

Krant ‘Passend onderwijs maken we samen’

Alleen door samenwerking tussen onderwijs, (jeugd)hulp, leerplicht, ouders en jongeren kan het recht op onderwijs waargemaakt worden. Deze krant laat zien is dat samenwerking passend onderwijs mogelijk maakt.

Download brochure

Toolbox thuiszitten voorkomen

Een belangrijk doel van passend onderwijs is om het aantal thuiszitters verder terug te dringen. Vanuit de PO-Raad, VO-raad, Steunpunt Passend Onderwijs VO, VNG, NJI, Gedragswerk, Ingrado en het ministerie van OCW bundelen wij onze krachten om er voor te zorgen dat iedere leerling een passende plek krijgt.

Download brochure

Handreiking: Onderwijs, jeugdhulp en/of zorg bieden een gezamenlijk antwoord op meervoudige onderwijszorgvragen

Tips en valkuilen voor gemeenten en samenwerkingsverbanden om kaderstellende regionale en lokale afspraken te maken.

Download brochure

Wegwijzer OOGO Jeugd

Deze wegwijzer is een leidraad voor de vormgeving van het OOGO jeugd.

Download brochure Online wegwijzer OOGO Jeugd

Handreiking AWBZ

Met deze handreiking worden scholen, schoolbesturen, samenwerkingsverbanden en gemeenten geïnformeerd over de wijzigingen in organisatie en bekostiging die gepaard gaan met de herziening van de AWBZ.

Handreiking AWBZ

Verbinding met zorg voor jeugd (OOGO)

Handreiking voor samenwerkingsverbanden en gemeenten met belangrijke handvatten voor het op overeenstemming gericht overleg (OOGO) over het ondersteuningsplan.

Bekijk

Eén kind, één gezin, twee stelselwijzigingen

Een onderzoek naar de succesfactoren van samenwerking tussen onderwijs en gemeenten ten aanzien van de verbinding tussen passend onderwijs en jeugdzorg.

Download brochure

In wisselwerking samen sterker (NJI)

Notitie van het Nationaal Jeugdinstituut over alle kernelementen van een sluitende zorgstructuur in en om scholen voor (V)SO.

Download brochure

De tango met het (V)SO (NJI)

Notitie van het Nationaal Jeugdinstituut over hoe u als school of samenwerkingsverband optimaal gebruik kunt maken van de expertise van het (V)SO.

Download brochure

Bestuurlijke tafels OOGO

Ondersteuningstraject in tweede helft van 2013 van onderzoeks- en adviesbureau Oberon uit voor bestuurders van gemeenten en samenwerkingsverbanden in de vorm van regionale bestuurlijke ronde tafels.

Download brochure

Modelprocedure OOGO

Modelprocedure voor het op een gestructureerde manier vormgeven van het op overeenstemming gericht overleg (OOGO) inclusief geschillenregeling.

Download brochure

Bijeenkomsten

27 oktober 2017Uitnodiging Inspiratie-estafette onderwijs – jeugd

De landelijke ‘Werkagenda monitoring, signalering en ondersteuning Passend onderwijs en Jeugd’ organiseert iedere laatste vrijdag van de maand een bezoek aan een school, jeugdhulporganisatie of gemeente. Beleidsmedewerkers, gemeentebestuurders, onderwijsbestuurders en coördinatoren van samenwerkingsverbanden kunnen bij elkaar een kijkje in de keuken nemen, geïnspireerd raken en onderling kennis en ervaringen uitwisselen. Het doel is om van elkaar te leren en elkaar te helpen de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp vorm te geven. Op 27 oktober zijn Gemeente Rotterdam en SWV Rotterdam aan de beurt.

(meer…)

Helpdesk

Voor vragen over overleg met gemeenten, jeugdzorg en andere partners kunt u gebruik maken van onze gratis helpdesk. De helpdesk is op werkdagen van 8:30 tot 17:00 uur telefonisch bereikbaar via 06-13 96 50 59. U kunt uw vraag ook digitaal stellen door een mail te sturen aan helpdesk@vo-raad.nl. Vermeld in de mail vooral uw naam, de naam van uw school en het telefoonnummer waarop wij u kunnen bereiken. Wij streven ernaar uw vraag binnen 3 werkdagen te beantwoorden.

Vragen ouders
Speciaal voor ouders met vragen over passend onderwijs is er het informatiepunt 50tien.nl, telefonisch bereikbaar via 0800 – 5010 – keuze 2

Ondersteuning op maat

Het Steunpunt Passend Onderwijs VO van de VO-raad ondersteunt scholen, schoolbesturen en samenwerkingsverbanden in het voortgezet onderwijs bij het vormgeven van passend onderwijs. Wij adviseren, informeren en begeleiden u. Samen bekijken we aan welke ondersteuning u behoefte heeft. Klik hier voor een overzicht van onze diensten.

Ondersteuning op maat
Voor vragen over ondersteuning op maat kunt u contact opnemen via 06-13 96 50 59 en steunpuntpassendonderwijs@vo-raad.nl.

Praktijkvoorbeelden

Praktijkvoorbeelden

Het is niet nodig om zelf opnieuw het wiel uit te vinden.
Laat u inspireren door onze praktijkvoorbeelden.

Scan passend onderwijs

Scan passend onderwijs

Vul de scan passend onderwijs in en krijg een helder beeld van de stand van zaken op uw school.

Wat is passend onderwijs?

Wat is passend onderwijs?

Leerlinge Syl van der Priem stelt deze vraag op haar eigen school en doet verslag in het filmpje. Het filmpje is gemaakt ter introductie van een congres.